Nadciśnienie tętnicze – objawy, przyczyny, leczenie

Nadciśnienie tętnicze (choroba nadciśnieniowa) jest schorzeniem układu krążenia krwi. Objawia się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym. Początkowe objawy tej choroby są dość trudne do wykrycia. Warto jednak je znać, by móc rozpoznać je w porę. Jakie są jej przyczyny i czynniki ryzyka?

Co to jest nadciśnienie tętnicze?

U młodszych osób nadciśnienie tętnicze powodowane jest przez inne choroby (nadciśnienie wtórne). U osób starszych występuje tzw. nadciśnienie samoistne, w przebiegu którego trudniej znaleźć przyczynę. Wartość ciśnienia podawana podczas pomiaru ciśnienia tętniczego jako pierwsza to ciśnienie skurczowe, a druga to ciśnienie rozkurczowe.

Objawy nadciśnienia tętniczego

W wielu przypadkach nadciśnienie tętnicze nie daje żadnych sygnałów. Zwiastunem tej choroby mogą być częste bóle głowy w obrębie potylicy, krwawienie z nosa, szybkie męczenie się, zaburzenia snu i zawroty głowy. Częstymi objawami nadciśnienia tętniczego są:

  • nadpotliwość
  • zaczerwienienie na twarzy
  • bezsenność
  • uderzenia gorąca
  • obniżenie sprawności fizycznej
  • kołatania serca
  • nerwowość
  • duszności

W późniejszych stadiach choroby mogą pojawić się objawy wynikające z uszkodzenia narządów spowodowanych przez niewłaściwe wartości ciśnienia tętniczego:

  • zaburzenia funkcji nerek
  • obrzęki kończyn
  • obniżenie sprawności intelektualnej
  • zaburzenia widzenia

Nadciśnienie tętnicze nie sprawia dolegliwości bólowych. Warto pamiętać o stałej kontroli wartości ciśnienia tętniczego.

Klasyfikacja ciśnienia tętniczego

Optymalne: skurczowe < 120 i rozkurczowe <80

Prawidłowe: skurczowe 120-129 i rozkurczowe 80-84

Wysokie prawidłowe: skurczowe 130-139 i rozkurczowe 85-89

Nadciśnienie tętnicze 1. stopnia: skurczowe 140-159 i rozkurczowe 90-99

Nadciśnienie tętnicze 2. stopnia: skurczowe 160-179 i rozkurczowe 100-109

Nadciśnienie tętnicze 3. stopnia: skurczowe ≥180 i rozkurczowe ≥110

Izolowane nadciśnienie tętnicze: skurczowe ≥140 i rozkurczowe <90

Przyczyny nadciśnienia tętniczego

Nadciśnienie tętnicze pierwotne stanowi 90% przypadków tej choroby i występuje bez określonej przyczyny (nadciśnienie idiomatyczne). Prawdopodobnie powodowane jest przez szereg czynników zarówno genetycznych i środowiskowych zaburzających działanie mechanizmu biorącego udział w regulacji poziomu ciśnienia tętniczego krwi.

Nadciśnienie tętnicze wtórne występuje na tle innej choroby:

  • zespół Cushinga – choroba wynikająca z podwyższonego poziomu hormonów sterydowych we krwi, np. kortyzolu
  • obturacyjny bezdech senny
  • przewlekłe choroby nerek
  • nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
  • guz chromochłonny
  • zespół Conna

Nadciśnienie tętnicze – czynniki ryzyka

Na zachorowalność na nadciśnienie tętnicze ogromny wpływ ma nasz tryb życia. Czynniki mogące wywołać wysokie ciśnienie:

  • nadwaga
  • otyłość
  • brak aktywności fizycznej
  • palenie papierosów
  • nadużywanie alkoholu

W rozwoju choroby kluczową rolę odgrywają przede wszystkim czynniki genetyczne.

Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego

Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego rozpoczyna się od wielokrotnego wykonania pomiaru ciśnienia. Jeden pomiar ciśnienia nie uprawnia do orzeczenia o zachorowaniu na nadciśnienie. Aby wynik był miarodajny, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na kilka podstawowych kwestii, takich jak: wykluczenie sytuacji stresowych, odpoczynek przed wykonaniem pomiaru ciśnienia (najlepiej w pozycji siedzącej) oraz niepalenie wyrobów tytoniowych na ok. 30 minut przed dokonaniem pomiaru. Jak się okazuje, wartościowymi wynikami pomiarów ciśnienia są te, które wykonujemy w domu (przy użyciu sprzętu, który nie zaniża, ani nie zawyża wyniku pomiaru). Zalecane jest prowadzenie dzienniczka z notatkami pomiarów każdego dnia.

Leczenie nadciśnienia

Leczenie nadciśnienia obejmuje przede wszystkim zmianę stylu życia. Warto zadbać o swoją aktywność ruchową oraz zmienić nawyki żywieniowe, w taki sposób aby obniżyć masę ciała do prawidłowej wartości. Jeśli nie wiesz, jak się do tego zabrać, pamiętaj, że zawsze możesz skorzystać z pomocy dietetyka. Leczenie wysokiego ciśnienia obejmuje także przyjmowanie leków obniżających ciśnienie tętnicze, które może przepisać lekarz rodzinny.

Do złagodzenia objawów choroby na pewno przyczyni się rzucenie palenia oraz ograniczenie spożywania alkoholu.

Badania pomocnicze

Szczegółowy wywiad z pacjentem oraz pomiary ciśnienia są niezbędne do postawienia diagnozy przez lekarza. Aby umożliwić wykrycie dodatkowych czynników ryzyka oraz ustalić przyczyny nadciśnienia należy wykonać:

  • morfologię
  • badanie ogólne moczu
  • EKG
  • kreatynina
  • lipidogram
  • kwas moczowy
  • poziom sodu i potasu
  • glukozę na czczo
  • badanie dna oka (opcjonalnie)
  • RTG klatki piersiowej (opcjonalnie)
  • USG jamy brzusznej i tętnic szyjnych (opcjonalnie)

Dołącz do dyskusji:

Przeczytaj także: