Rak tarczycy – objawy, leczenie, rokowania

Rak tarczycy stanowi 1% wszystkich przypadków nowotworów złośliwych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Lekarze podkreślają wagę wczesnego rozpoznania choroby, dającego możliwość szybkiej reakcji w podjęciu leczenia. Jakie są przyczyny występowania raka tarczycy oraz w jaki sposób rozpoznać jego objawy? 

Rola tarczycy w organizmie człowieka

Tarczyca to narząd znajdujący się w przednio-dolnej części szyi, składa się z dwóch płatów połączonych cieśnią. Jej zadaniem jest produkowanie i uwalnianie hormonów kluczowych do właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu. 

Tarczyca produkuje trójjodotyroniny (T3), tyroksyny (T4) oraz kalcytoniny. Rola, jaką pełnią hormony T3 i T4 obejmuje prawidłową pracę układu nerwowego, regulowanie metabolizmu, odpowiadają również za proces wzrostu. Hormony T3 i T4 produkowane są przez komórki pęcherzykowe. Kalcytonina zaś odpowiada za prawidłowe utrzymanie gospodarki wapniowo-fosforanowej, wytwarzana jest przez komórki C.

Rak tarczycy

Rak tarczycy to złośliwy nowotwór pochodzący od komórek pęcherzykowych tego narządu. Z komórek pęcherzykowych mogą powstawać różne typy nowotworu. Wyszczególnia się kilka rodzajów tej choroby, również z uwagi na dynamikę rozwoju oraz rokowania.

Rocznie w Polsce odnotowuje się około 2 tysięcy nowych przypadków zachorowań, a rokowania w przebiegu raka tarczycy są względnie dobre – średnie przeżycie 5-letnie ocenia się na 80% u mężczyzn i na 90% u kobiet. 

Rodzaje raka tarczycy

Rodzaje raka tarczycy rozróżnia się z uwagi na: różnorodność tempa rozwoju, zdolności do przerzutów oraz rokowań. Wyróżnia się cztery odmiany nowotworu tarczycy: anaplastyczny, brodawkowaty, pęcherzykowy i rdzeniasty.

  • anaplastyczny rak tarczycy: ten rodzaj stanowi ok. 5% wszystkich przypadków nowotworu tarczycy, jest to postać niskozróżnicowana, w jej przebiegu rokowania są marne, z uwagi na wysoką skłonność do przerzutów i agresywne postępowanie choroby;

  • brodawkowaty i pęcherzykowy rak tarczycy: są to odmiany wysokozróżnicowane (zachowują cechy charakterystyczne dla komórek tarczycy), przebieg choroby jest powolny, a rokowania dobre, gdy nowotwór został wykryty stosunkowo wcześnie. Nowotwór pęcherzykowy ma tendencję do tworzenia nowych ognisk w płucach i kościach, natomiast brodawkowaty daje przerzuty do węzłów chłonnych;

  • rdzeniasty rak tarczycy: ta odmiana wywodzi się od mutacji komórek C, przerzuty w jego przebiegu lokalizują się w kościach, płucach i w wątrobie.

Jakie objawy daje rak tarczycy?

Rak tarczycy przez dłuższy okres swojego rozwoju nie daje żadnych objawów, stąd bardzo rzadko następuje jego wczesne wykrycie. Pierwszym sygnałem o jego obecności jest pojawienie się guza w obrębie tarczycy oraz powiększenie węzłów chłonnych (nie towarzyszy im infekcja). Wówczas, gdy nowotwór tarczycy nacieka na sąsiadujące tkanki, u chorego pojawiają się duszności, chrypka, a nawet zaburzenia połykania, zwane dysfagią.

Czynniki zwiększające ryzyko raka tarczycy

Do czynników, które zwiększają ryzyko rozwoju raka tarczycy zalicza się:

  • uwarunkowania genetyczne –  odgrywają one istotną rolę w rozwoju raka tarczycy. W przypadku raka pęcherzykowego i brodawkowatego występowanie raka tarczycy w rodzinie zwiększa ryzyko jego rozwoju aż 4-krotnie;
    W przypadku raka rdzeniastego, około 25 % przypadków to nowotwory dziedziczne.
  • promieniowanie jonizujące – np. radioterapia wykonana w przeszłości może przyczynić się do rozwoju raka tarczycy;
  • niedobór jodu;
  • płeć – ryzyko wystąpienia raka tarczycy jest około 4-krotnie większe u kobiet, niż u mężczyzn.

 

Rak tarczycy – rozpoznanie i diagnoza

Wyżej wymienione objawy powinny być sygnałem, że dzieje się coś niepokojącego, co warto przebadać. W tym celu należy na początku udać się do lekarza pierwszego kontaktu i przedstawić symptomy. Wówczas, lekarz internista podejmie decyzję, czy konieczna jest konsultacja endokrynologiczna.

W trakcie wizyty, oprócz wywiadu z pacjentem, lekarz bada i ocenia rozmiar oraz kształt tarczycy i węzłów chłonnych. Jeśli zajdzie taka potrzeba, może zlecić także wykonanie badania ultrasonograficznego (USG)

Należy pamiętać, że nie każda zmiana w obrębie tarczycy jest guzem złośliwym. Potwierdzeniem rodzaju nowotworu tarczycy wymaga wykonania badania histopatologicznego. Zalecane jest także zbadanie hormonów tarczycy

Metody leczenia raka tarczycy

Metoda leczenia raka tarczycy jest dobierana przez specjalistę indywidualnie do danego przypadku. Pod uwagę w wyborze brane jest stadium choroby i jej rodzaj. Najczęściej leczenie polega na trwałym usunięciu narządu, jednak nie zawsze. 

W walce z nowotworem tarczycy stosuje się także leczenie jodem promieniotwórczym, mające na celu zniszczenie komórek zmienionych nowotworowo. 

W odrębnych przypadkach lekarz onkolog może zlecić również chemioterapię lub teleradioterapię. Upośledzenie funkcji tarczycy wymaga ciągłej farmakoterapii lewotyroksyną, w celu wyrównania poziomu hormonów.

Rak tarczycy – rokowania

Najmniej korzystne rokowania dotyczą  niezróżnicowanych lub niskozróżnicowanych postaci raka tarczycy. W pozostałych przypadkach, wczesne wykrycie choroby umożliwia nawet całkowite wyzdrowienie. Chorym zaleca się zwiększenie troski o własne zdrowie, zwłaszcza porzucenie nałogu palenia. 

Dołącz do dyskusji:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przeczytaj także: